Γράφει: ΣΟΦΙΑ ΔΕΜΠΕΓΙΩΤΗ
Στις μέρες μας, η ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών έχουν συμβάλλει σημαντικά στην ψηφιακή μετάβαση της Δημόσιας Διοίκησης στην Ελλάδα. Το νέο ψηφιακό πρόσωπο του δημόσιου τομέα, έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο λειτουργίας του κράτους αλλά και τον τρόπο εξυπηρέτησης των πολιτών. Η επιτυχία αυτής της διαδικασίας δεν εξαρτάται μόνο από τις τεχνολογικές υποδομές και τα πληροφοριακά συστήματα αλλά κυρίως από τους εργαζόμενους που καλούνται να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τα νέα ψηφιακά εργαλεία.. Παρακάτω θα παρουσιαστούν εκτενέστερα όλες οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα κατά την διαδικασία της ψηφιακής μετάβασης.
Ο ψηφιακός αναλφαβητισμός των εργαζομένων και η ανεπαρκής εκπαίδευση
Κατά την διαδικασία της ψηφιακής μετάβασης στον δημόσιο τομέα, αναδείχθηκε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις: ο ψηφιακός αναλφαβητισμός των εργαζομένων. Πολλοί εργαζόμενοι διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στη δημόσια διοίκηση, όμως δεν είχαν την ευκαιρία να εξοικειωθούν αρκετά με τα ψηφιακά εργαλεία κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας. Έτσι, στην προσπάθεια τους να προσαρμοστούν στη νέα ψηφιακή εποχή, βιώνουν έντονο άγχος αποτυχίας.
Επιπλέον, η εισαγωγή νέων πληροφοριακών συστημάτων πολλές φορές δεν συνοδεύεται από επαρκή προετοιμασία των εργαζομένων, προκαλώντας τους μεγαλύτερο άγχος και ανασφάλεια.
Ο αυξημένος φόρτος εργασίας
Καθώς πραγματοποιείται η ψηφιακή μετάβαση, αρκετές υπηρεσίες λειτουργούν ταυτόχρονα τόσο με ηλεκτρονικές διαδικασίες όσο και με παραδοσιακές. Αυτό έχει ως συνέπεια την ανάγκη ελέγχου διαφορετικών συστημάτων, την αυξημένη πίεση για γρήγορη εξυπηρέτηση και τη μεγαλύτερη ευθύνη για την ορθή καταχώρηση των πληροφοριών. Έτσι, οι εργαζόμενοι υποχρεούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο όγκο εργασίας μέχρι την πλήρη ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Η προστασία των πληροφοριακών συστημάτων και των προσωπικών δεδομένων
Οι εργαζόμενοι του δημόσιου τομέα καλούνται να διαχειριστούν κάθε μέρα μεγάλο όγκο προσωπικών και ευαίσθητων δεδομένων πολιτών. Έτσι, πρέπει να γνωρίζουν τις βασικές αρχές κυβερνοασφάλειας, την προσεκτική χρήση πληροφοριακών συστημάτων, τις υποχρεώσεις του GDPR καθώς και τις διαδικασίες αντιμετώπισης περιστατικών ασφαλείας, δίχως να έχουν την απαιτούμενη εκπαίδευση.
Οι υλικοτεχνικές ελλείψεις και ανισότητες μεταξύ των υπηρεσιών
Άλλη πρόκληση που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι υπάλληλοι των δημόσιων υπηρεσιών είναι οι υλικοτεχνικές ελλείψεις και οι ανισότητες. Δεν είναι το ίδιο ψηφιακά ώριμες οι δημόσιες υπηρεσίες. Κάποιοι δημόσιοι οργανισμοί έχουν προηγμένα πληροφοριακά συστήματα και σύγχρονο εξοπλισμό ενώ άλλοι χρησιμοποιούν παλαιότερα ψηφιακά εργαλεία.
Αυτές οι διαφορές προκαλούν διάφορες δυσκολίες στη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση διαδικασιών καθώς και διαφορετικό επίπεδο εξυπηρέτησης των πολιτών.
Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της ψηφιακής μετάβασης
Για να θεωρηθεί επιτυχημένη η ψηφιακή μετάβαση στον δημόσιο τομέα δεν αρκεί η αναβάθμιση του ψηφιακού εξοπλισμού, αλλά είναι αναγκαίο να συμβάλουν ουσιαστικά και οι εργαζόμενοι. Έτσι, για να ξεπεραστούν τα εμπόδια και να συνδράμουν σε αυτή τη αλλαγή οι εργαζόμενοι χρειάζονται ορισμένες ενέργειες:
Συνεχής εκπαίδευση: Να εκπαιδευτούν καταλλήλως, από ομάδα τεχνολογικά καταρτισμένων υπαλλήλων, με πρακτική εξάσκηση στον χώρο εργασίας τους, στα νέα λογισμικά με πραγματικά σενάρια υποθέσεων. Επίσης, θα πρέπει να αποκτήσουν σαφείς και κατανοητές οδηγίες κυβερνοασφάλειας ώστε να νιώθουν ασφαλείς έναντι νομικών ευθυνών.
- Διαρκής υποστήριξη: Να δημιουργηθούν γραμμές τεχνικής βοήθειας για την γρήγορη επίλυση προβλημάτων για να αποτραπεί η αίσθηση εγκατάλειψης του υπαλλήλου.
- Ψυχολογική υποστήριξη: Να υλοποιηθούν προγράμματα ενημέρωσης από ειδικούς ψυχικής υγείας με σκοπό την μείωση του φόβου απέναντι στη νέα τεχνολογία, στη ενίσχυση της επαγγελματικής αυτοπεποίθησης και της μείωσης του άγχους.
- Βελτίωση των υλικοτεχνικών υποδομών: Να αναβαθμισθεί σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες ο τεχνολογικός εξοπλισμός προκειμένου οι εργαζόμενοι να παραμείνουν παραγωγικοί δίχως να χρειάζεται να επιλύουν συνεχώς τεχνικής φύσεως προβλήματα.
Συνεπώς, οι προκλήσεις των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα μπορούν να εξαλειφθούν, εάν εκπαιδευτούν, εάν εξοπλιστούν με το κατάλληλο εξοπλισμό και αισθανθούν ασφαλείς στο νέο ψηφιακό περιβάλλον. Για μια επιτυχημένη ψηφιακή μετάβαση στη χώρα μας θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία και στον ανθρώπινο παράγοντα εκτός από το υλικό.
