Δρ. Ευγενία Παναγιωτακοπούλου – Επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων στην
Επιθεώρηση Εργασίας- Προϊσταμένη ΤΣΕΕΣ της ΠΔΕΕΣ Αθηνών.
Η επιστροφή στα σχολεία σηματοδοτεί κάθε χρόνο την έναρξη μιας νέας απαιτητικής περιόδου για τις οικογένειες. Για τους εργαζόμενους γονείς, η σχολική ζωή των παιδιών δεν περιορίζεται μόνο στην καθημερινή παρακολούθηση των μαθημάτων, αλλά περιλαμβάνει συναντήσεις με εκπαιδευτικούς, ενημέρωση για την πρόοδο και τη συμπεριφορά των παιδιών, σχολικές εκδηλώσεις και ζητήματα που αφορούν συνολικά τη φοίτησή τους. Η εργατική νομοθεσία αναγνωρίζει την ανάγκη αυτή και παρέχει στους εργαζόμενους γονείς συγκεκριμένες διευκολύνσεις, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις οικογενειακές τους υποχρεώσεις, χωρίς να στερούνται τις αποδοχές τους ή να επιβαρύνονται με την κανονική τους άδεια.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025, ΦΕΚ Α΄ 121/11.7.2025) προβλέπει, μεταξύ άλλων, την άδεια παρακολούθησης της σχολικής επίδοσης των τέκνων. Πρόκειται για ένα σημαντικό εργασιακό δικαίωμα, το οποίο δίνει στον εργαζόμενο γονέα τη δυνατότητα να συμμετέχει ενεργά στη σχολική ζωή του παιδιού του και να ενημερώνεται για την πρόοδο, τη φοίτηση και γενικότερα την παρουσία του στη σχολική κοινότητα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 240 του Π.Δ. 62/2025, στους εργαζόμενους γονείς παρέχεται το δικαίωμα να απουσιάζουν από την εργασία τους, με αποδοχές, για την παρακολούθηση της σχολικής επίδοσης και της παρουσίας των τέκνων τους στο σχολείο.
Κατά τη χρήση της άδειας, ο εργαζόμενος γονέας μπορεί να απουσιάσει, για κάθε παιδί, ορισμένες ώρες ή ολόκληρη την ημέρα, μέχρι τη συμπλήρωση συνολικά τεσσάρων (4) εργάσιμων ημερών ανά ημερολογιακό έτος. Η άδεια μπορεί να χορηγείται είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά, ανάλογα με τις ανάγκες του γονέα και τις απαιτήσεις της σχολικής ζωής του παιδιού.
Δικαιούχοι είναι οι γονείς παιδιών που φοιτούν σε μονάδες πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους.
Η προστασία επεκτείνεται και στους γονείς παιδιών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον αυτά φοιτούν σε ειδικές εκπαιδευτικές δομές, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που θέτει η σχετική νομοθεσία.
Η άδεια είναι με αποδοχές και δεν συμψηφίζεται με την ετήσια κανονική άδεια. Όταν και οι δύο γονείς είναι εργαζόμενοι και δικαιούνται τη συγκεκριμένη άδεια, προβλέπεται ειδική διαδικασία για τη χρήση της, ώστε να αποτυπώνεται ο τρόπος με τον οποίο θα κάνει χρήση του δικαιώματος ο κάθε γονέας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα των ημερών κατά τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί η άδεια. Η άδεια δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ημέρες κατά τις οποίες πραγματοποιείται τυπική ενημέρωση για τη σχολική επίδοση. Μπορεί να χορηγηθεί και κατά την ημέρα του αγιασμού, κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, καθώς και κατά τις ημέρες σχολικών εορτών ή εκδηλώσεων.
Και αυτό γιατί η παρουσία του γονέα στο σχολείο κατά τις συγκεκριμένες ημέρες μπορεί να συνδέεται με την ενημέρωσή του για τη λειτουργία και την οργάνωση της σχολικής μονάδας, τον προγραμματισμό της εκπαιδευτικής διαδικασίας, την επίδοση του παιδιού, αλλά και με ζητήματα που αφορούν τη φοίτηση, τη συμπεριφορά, την ένταξή του στο σχολικό περιβάλλον και την αλληλεπίδρασή του με τους συμμαθητές του. Όλα αυτά αποτελούν στοιχεία που συνδέονται άμεσα με την εκπαιδευτική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.
Η άδεια παρακολούθησης της σχολικής επίδοσης δεν αποτελεί, επομένως, απλώς μία ακόμη άδεια που προβλέπει η εργατική νομοθεσία. Αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση του ρόλου του εργαζόμενου γονέα στην εκπαιδευτική πορεία του παιδιού και της ανάγκης να μπορεί να ανταποκρίνεται στις οικογενειακές του υποχρεώσεις χωρίς να βρίσκεται αντιμέτωπος με την επιλογή μεταξύ εργασίας και οικογένειας.
Σε μια εποχή κατά την οποία η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής αποτελεί σημαντικό ζήτημα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, η γνώση και η ορθή εφαρμογή των σχετικών δικαιωμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η ενημέρωση των εργαζομένων και η κατανόηση των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων και από την πλευρά των εργοδοτών συμβάλλουν σε ένα εργασιακό περιβάλλον που σέβεται την οικογενειακή ζωή και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ουσιαστική συμφιλίωση επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων.
