Του Δημήτρη Ζαφειρόπουλου
Απαραίτηση προϋπόθεση για σύνταξη αναπηρίας είναι :
Α) Η αναπηρία του ασφαλισμένου να διαρκέσει τουλάχιστον 6 μήνες
Β) Εξ αιτίας της αναπηρίας του ο ασφαλισμένος να έχει χάσει τουλάχιστον το 1/5 της βιοποριστικής του ικανότητας.
ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
α) Με ποσοστό αναπηρίας 80% χορηγείται πλήρης σύνταξη (βαριά αναπηρία)
β) Με ποσοστό αναπηρίας από 67 μέχρι 79,9% χορηγείται το 75% του πλήρους ποσού της σύνταξης, εκτός και αν ο ασφ/νος έχει 6000 ημέρες εργασίας ή αν η πάθηση οφείλεται σε ψυχική νόσο, οπότε παίρνει πλήρη σύνταξη.
γ) Με ποσοστό αναπηρίας από 50% μέχρι 66,9% κρίνεται μερικά ανάπηρος και του χορηγείται το 50% της σύνταξης εκτός εάν η πάθηση οφείλεται σε ψυχική νόσο οπότε δικαιούται το 75% του πλήρους ποσού της σύνταξης.
ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ
1) ΚΟΙΝΗ ΝΟΣΟΣ
α) Με 4500 ημέρες εργασίας ανεξάρτητα, του χρόνου πραγματοποίησής τους.
β) Με 1500 ημέρες εργασίας από τις οποίες οι 600 την τελευταία 5ετία πριν από εκείνο το έτος στο οποίο επήλθε η αναπηρία
γ) Ανάλογα με την ηλικία. Μέχρι το 21ο έτος 300 ημέρες εργασίας, οι οποίες αυξάνονται ανά 120 κάθε χρόνο μέχρι 4200 και πάντοτε 300 ημέρες ασφάλισης να έχουν πραγματοποιηθεί την τελευταία 5ετία πριν από εκείνο το έτος στο οποίο επήλθε η αναπηρία.
Για ασφαλισμένους μετά την 1/1/1993 απαιτούνται 750 ΗΑ από τις οποίες 300 την τελευταία πενταετία πριν από εκείνο το έτος στο οποίο επήλθε η αναπηρία.
2) ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ
Παρέχεται σύνταξη αναπηρίας ή θανάτου έστω και αν ο ασφαλισμένος ή θανών πραγματοποίησε μία (1) ημέρα εργασίας ασφαλιστέες στο Ίδρυμα εφόσον το ατύχημα έχει χαρακτηριστεί εργατικό και ο ασφαλισμένος κριθεί από το ΚΕΠΑ ανάπηρος με συντάξιμο ποσοστό αναπηρίας από πάθηση που οφείλεται στο εργατικό ατύχημα
3) ΜΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ (ΕΚΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ)
Απαιτείται ο ασφαλισμένος να έχει πραγματοποιήσει τις μισές τουλάχιστον ημέρες εργασίας που απαιτούνται για την σύνταξη από κοινή νόσο. (Ν. 2084/92, άρθ. 26 παρ. 1 και 2). Και εφόσον:
Α. Έχει κριθεί από το ΚΕΠΑ ανάπηρος σε συντάξιμο ποσοστό αναπηρίας από πάθηση που οφείλεται σε ατύχημα εκτός εργασίας
Β. Το ατύχημα θα πρέπει να έχει χαρακτηριστεί ότι συνέβη εκτός εργασίας
Γ. Ο ασφαλισμένος δεν πρέπει να λαμβάνει σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας από το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ ή άλλο ασφαλιστικό Οργανισμό κύριας ασφάλισης (πλην ΟΓΑ)
4) ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ
Για τη χορήγηση σύνταξης αναπηρίας στους ασφαλισμένους λόγω επαγγελματικής ασθένειας απαιτούνται τα παρακάτω:
Α. Ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει κριθεί από το ΚΕΠΑ ανάπηρος με συντάξιμο ποσοστό αναπηρίας από πάθηση που οφείλεται σε επαγγελματική νόσο
Β. Ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει ασφαλιστεί στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ τον ελάχιστο χρόνο ο οποίος, ανάλογα με την επαγγελματική ασθένεια. (Ο ελάχιστος χρόνος ασφάλισης που απαιτείται ανάλογα με την επαγγελματική ασθένεια ορίζεται άρθρο 40 του Κανονισμό Ασθένειας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)
Γ. Η προσβολή του ασφαλισμένου από την επαγγελματική νόσο θα πρέπει να έχει διαπιστωθεί ιατρικώς κατά τη διάρκεια της απασχόλησης.
Δ. Στην περίπτωση διακοπής της απασχόλησης του ασφαλισμένου, η ιατρική διαπίστωση της επαγγελματικής ασθένειας θα πρέπει να έχει γίνει, ανάλογα με την επαγγελματική ασθένεια, μέσα στον αντίστοιχο προβλεπόμενο μέγιστο χρόνο από τη διακοπή της απασχόλησης (Καν. Ασφ/σης ΙΚΑ-ΕΤΑΜ άρθρ. 40)
5) ΑΝΑΠΗΡΟΣ ΕΚ ΠΡΟΘΕΣΕΩΣ
Εάν ο ασφαλισμένος κατέστη ανάπηρος εκ προθέσεως ή συνεπεία κακουργήματος παρ΄ αυτού διαπραχθέντος, αποδεικνύεται δε η ενοχή του με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, δεν δικαιούται σύνταξης λόγω αναπηρίας.
Σημείωση:Εάν όμως υπάρχουν πρόσωπα τα οποία συντηρούνται απ΄αυτόν και θα εδικαιούντο σύνταξη σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
Τυφλοί (Ν. 612/77)
Συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, των εξ αμφοτέρων των οφθαλμών τυφλών ασφαλισμένων του Ιδρύματος καθώς και παραπληγικών – τετραπληγικών, μεταμοσχευμένων σε συμπαγή όργανα, κ,λ.π.)
Σύνταξη λόγω γήρατος δικαιούνται οι εξ αμφοτέρων των οφθαλμών τυφλοί είτε είχαν την πάθηση πριν από την υπαγωγή τους στην ασφάλιση είτε υπέστησαν απώλεια της οράσεως επιγενομένως, χωρίς στην περίπτωση αυτή να απαιτείται να έχουν πραγματοποιήσει τον κατά τη διάταξη αυτή χρόνο ασφαλίσεως – δηλαδή τις 4050 ημέρες – μετά την επέλευση της τυφλότητας.
Τη σύνταξη αυτή δικαιούνται πάντες οι εξ αμφοτέρων των οφθαλμών τυφλοί, ανεξαρτήτως του χρόνου επέλευσης της τυφλότητας και της συμπλήρωσης του κατά τη διάταξη αυτή χρόνου ασφάλισης.
Παραπληγικοί-τετραπληγικοί
Οι πάσχοντες από παραπληγία,τετραπληγία, παραπάρεση,τετραπάρεση δικαιούνται σύνταξη ανεξαρτήτου ορίου ηλικίας εφόσον έχουν πραγματοποιήσει 4.050 ημέρες ασφάλισης . Το ποσοστό αναπηρίας που απαιτείται για την συνταξιοδότηση είναι 67% και άνω, ανεξάρτητα από τον χρόνο επέλευσης της αναπηρίας.
Πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία
Οι πάσχοντες από Β΄ομόζυγο μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική αναιμία δικαιούνται σύνταξη για όσο χρόνο διαρκεί αυτή η αναπηρία, ανεξαρτήτου ορίου ηλικίας εφόσον έχουν πραγματοποιήσει 4.050 ημέρες ασφάλισης . Το ποσοστό αναπηρίας που απαιτείται για την συνταξιοδότηση είναι 67% και άνω, ανεξάρτητα από τον χρόνο επέλευσης της αναπηρίας.
Νεφροπαθείς
Οι πάσχοντες από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, ανεξάρτητα από τον χρόνο στον οποίο εμφανίστηκε η πάθηση, οι οποίοι υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν υποστεί μεταμόσχευση νεφρού, με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.
Δικαιούνται σύνταξη ανεξαρτήτου ορίου ηλικίας εφόσον έχουν πραγματοποιήσει 4050 ημέρες ασφάλισης
ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗ ΛΟΓΩ ΓΗΡΑΤΟΣ ΓΟΝΕΩΝ, ΣΥΖΥΓΩΝ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΩΝ ΑΝΑΠΗΡΩΝ
Παρέχεται δικαίωμα συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, σε ασφαλισμένους σε φορείς κύριας και επικουρικής ασφάλισης αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, ανεξάρτητα από όριο ηλικίας και ημερομηνία της υπαγωγής τους στην ασφάλιση, με την ιδιότητα τους ως γονέων, συζύγων ή αδελφών ανάπηρων, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει 7.500 ημέρες εργασίας (με χρόνο πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης) και κατά την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για συνταξιοδότηση δεν έχουν καταστεί συνταξιούχοι οποιουδήποτε ασφαλιστικού φορέα κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου. (Άρθρ. 3 Ν. 3996/2011, Άρθρ. 26, παρ. 8 Ν. 4075/2012)
Δεν παρέχεται το δικαίωμα δεύτερης συνταξιοδότησης.
Το δικαίωμα ασκείται διαζευκτικά από τον ένα γονέα ή, στην περίπτωση των αδελφών, από τον ένα/μία αδελφό/-ή σε ένα φορέα κύριας και σε έναν φορέα επικουρικής ασφάλισης.
Συνταξιοδότηση γονέων η αδελφών αναπήρων ατόμων, τα οποία είχαν τελέσει γάμο και είναι πλέον διαζευγμένα
Γονείς και αδέλφια ατόμων αγάμων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω καθώς και σύζυγοι αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω εφόσον έχουν διανύσει τουλάχιστον δεκαετή έγγαμο βίο θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση 7.500 ΗΑ ή 25 έτη πραγματικής ασφάλισης ανεξαρτ. Ηλικίας.
