Γράφει: Δεμπεγιωτη Σοφία
Στις μέρες μας, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει εισχωρήσει στη καθημερινότητά μας και έχει επηρεάσει πολλούς τομείς της ζωής μας. Τη χρησιμοποιούμε για πλήθος εργασιών, από τις πιο απλές έως και τις πιο σύνθετες. Ως φυσικό επακόλουθο αυτής της εξέλιξης είναι να εφαρμόζεται πλέον και στον δημόσιο τομέα. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της τεχνητής νοημοσύνης στον δημόσιο τομέα, αλλά και ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν στη δημόσια διοίκηση; Αυτά τα ερωτήματα θα απαντηθούν εκτενώς στις επόμενες γραμμές του κειμένου.
Τι είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ο κλάδος της πληροφορικής που δημιουργεί συστήματα ικανά να μιμούνται ανθρώπινες γνωστικές λειτουργίες όπως είναι η μάθηση, η ανάλυση και η λήψη αποφάσεων. Ο όρος της καθιερώθηκε το 1956 στο συνέδριο Dartmouth Conference στις ΗΠΑ. Τα πλεονεκτήματα της Τεχνητής Νοημοσύνης στο δημόσιο τομέα
Η σωστή αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις δημόσιες υπηρεσίες μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών, να επιταχύνει την εξυπηρέτηση των πολιτών και να μειώσει τη γραφειοκρατία.
Με την ΑΙ οι πολίτες δεν περιμένουν σε «ατέλειωτες ουρές»
Η Τεχνητή Νοημοσύνη επεξεργάζεται τα αιτήματα των πολιτών σε ελάχιστο χρόνο, ελαχιστοποιώντας τις καθυστερήσεις που συχνά παρατηρούνταν παλαιότερα στις δημόσιες υπηρεσίες. Έπειτα μέσω των chatbots (ψηφιακών βοηθών) οι πολίτες μπορούν να ολοκληρώνουν διαδικασίες ή να λαμβάνουν άμεσες απαντήσεις δίχως να χρειάζεται να παραβρεθούν φυσικά στις υπηρεσίες ή να περιμένουν σε «ατέλειωτες ουρές».
Αυτοματοποίηση διαδικασιών στο δημόσιο με AI
Πολλές λειτουργίες της δημόσιας διοίκησης απαιτούν τη διαχείριση εγγράφων και αιτήσεων. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δύναται να αυτοματοποιήσει ένα μεγάλο μέρος αυτών των εργασιών. Έτσι, η πολύπλοκη χειροκίνητη καταχώριση δεδομένων σταματά, οι διαδικασίες απλουστεύονται και γίνονται γρηγορότερα προς όφελος των πολιτών.
Αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων
Με την ΑΙ οι εργαζόμενοι στις δημόσιες υπηρεσίες εξοικονομούν χρόνο από επαναλαμβανόμενες διαδικασίες και εστιάζουν σε πιο ουσιαστικά καθήκοντα που απαιτούν εμπειρία και ανθρώπινη κρίση. Μπορούν, ακόμα, να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο για την εξυπηρέτηση πολιτών, για τη επίλυση προβλημάτων ή για την ενίσχυση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αξιόπιστη ανάλυση δεδομένων και πρόβλεψη μελλοντικών αναγκών
Στις δημόσιες υπηρεσίες καθημερινά συλλέγονται τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Με την Τεχνητή Νοημοσύνη αυτά τα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν τάχιστα και με ακρίβεια, εντοπίζοντας τάσεις και προβλήματα που δεν θα ήταν εύκολα ορατά από κάποιο άνθρωπο. Έτσι, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν πλέον πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Επίσης, με τη χρήση των δεδομένων τα συστήματα της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να προβλέψουν μελλοντικές ανάγκες στη υγεία ή στην εκπαίδευση, γεγονός που επιτρέπει στο κράτος να σχεδιάζει τις δράσεις του και να μοιράζει τους διαθέσιμους πόρους εκεί που όπου χρειάζονται περισσότερο.
Άλλα οφέλη της Τεχνητής Νοημοσύνης στις δημόσιες υπηρεσίες
Η ΑΙ δύναται να εντοπίσει απάτες και παρατυπίες σε οικονομικές συναλλαγές, αιτήσεις επιδομάτων ή φορολογικές δηλώσεις. Έτσι, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής. Στον τομέα της υγείας μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση νοσοκομειακών πόρων και στη διάγνωση ασθενειών, ενώ στην εκπαίδευση μπορεί να ενισχύσει την εξατομίκευση της μάθησης.
Στην πολιτική προστασία, δύναται να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη φυσικών καταστροφών. Επιπλέον, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργεί συνέχεια, δίχως ωράριο, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Οι κίνδυνοι της ΑΙ στο δημόσιο
Παρά τα σημαντικά οφέλη της ΑΙ στο δημόσιο τομέα, η χρήση της συνοδεύεται και από ορισμένους κινδύνους. Πιο συγκεκριμένα:
Κίνδυνος διαρροής προσωπικών πληροφοριών: Εάν δεν υπάρχουν επαρκή μέτρα ασφαλείας είναι πιθανόν να διαρρεύσουν προσωπικές πληροφορίες των πολιτών και να παραβιαστούν θεμελιώδη δικαιώματα.
Αλγοριθμικές προκαταλήψεις: Η ΑΙ εκπαιδεύεται με δεδομένα που προέρχονται από τους ανθρώπους. Αν τα δεδομένα περιέχουν προκαταλήψεις ή ανισότητες, είναι πιθανόν οι αλγόριθμοι να αναπαράγουν ή να ενισχύσουν τις διακρίσεις, επηρεάζοντας αρνητικά κάποιες κοινωνικές ομάδες.
Έλλειψη διαφάνειας: Κάποιες φορές, ο τρόπος με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη παίρνει μια απόφαση δεν είναι κατανοητός. Έτσι, είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί η απόφαση από τον πολίτη και να επηρεαστεί η εμπιστοσύνη προς τις δημόσιες υπηρεσίες.
Κυβερνοεπιθέσεις: Τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης είναι συχνά πιθανοί στόχοι κυβερνοεπιθέσεων. Εάν παραβιαστούν, οι επιτιθέμενοι μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα.
Συνεχής εκπαίδευση των δημόσιων υπαλλήλων: Οι νέες τεχνολογίες απαιτούν νέες δεξιότητες και γνώσεις. Οι εργαζόμενοι πρέπει να εκπαιδεύονται διαρκώς ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν τα εργαλεία ΑΙ.
Συνοψίζοντας, η Τεχνητή Νοημοσύνη δύναται να ενισχύσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα του δημόσιου τομέα. Για να εξαλειφθούν κίνδυνοι είναι απαραίτητο όταν εφαρμόζεται να συνοδεύεται από διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία, προστασία προσωπικών δεδομένων και δυνατά μέτρα ασφάλειας.
