Γράφει: ΣΟΦΙΑ ΔΕΜΠΕΓΙΩΤΗ
Τα τελευταία χρόνια, οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με
τον οποίο λειτουργούν οι δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο
εξυπηρετούν τους πολίτες. Το Blockchain αποτελεί μία από τις πιο πρωτοποριακές
τεχνολογίες των τελευταίων ετών και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον τομέα
της διακυβέρνησης. Στις επόμενες γραμμές αυτού του άρθρου θα παρουσιαστεί ο
τρόπος λειτουργίας αυτής της σύγχρονης ψηφιακής λύσης καθώς και τα οφέλη που
μπορεί να προσφέρει στη Δημόσια Διοίκηση.
Τι είναι το Blockchain;
Το Blockchain είναι μία καινοτόμα μέθοδος αποθήκευσης και επεξεργασίας ψηφιακών
πληροφοριών, δίχως την ύπαρξη ενός κεντρικού διαχειριστή. Είναι, δηλαδή, ένα
ψηφιακό βιβλίο καταγραφής (Distributed Ledger Technology-DLT) που δεν βρίσκεται
σε έναν μόνο υπολογιστή, αλλά αντίγραφό του παραμένει σε πολλούς υπολογιστές στο
ίδιο δίκτυο.
Η τεχνολογία Blockchain παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 2008, όταν
ένας ανώνυμος προγραμματιστής με το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto δημοσίευσε το
βιβλίο “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Στις 3 Ιανουαρίου 2009
δημιουργήθηκε το πρώτο μπλοκ του δικτύου Bitcoin, σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη
της λειτουργίας του πρώτου Blockchain συστήματος.
Πώς λειτουργεί το Blockchain;
Για να γίνει πιο κατανοητή η λειτουργία αυτής της σύγχρονης τεχνολογίας,
φανταστείτε το blockchain σαν ένα ψηφιακό τετράδιο καταγραφής που διατηρείται
ταυτόχρονα από πολλούς εξουσιοδοτημένους χρήστες. Κάθε φορά που εισάγεται μία
νέα πληροφορία, αυτή καταγράφεται σε μία νέα «σελίδα». Όταν ολοκληρωθεί η
καταχώριση των δεδομένων, η σελίδα αυτή μετατρέπεται σε ένα «μπλοκ».
Πριν προστεθεί ένα νέο μπλοκ στην αλυσίδα, τα δεδομένα ελέγχονται και
επιβεβαιώνονται από τους εξουσιοδοτημένους χρήστες. Μόλις ολοκληρωθεί η
επιβεβαίωση, το νέο μπλοκ προστίθεται στα προηγούμενα, δημιουργώντας μια
συνεχόμενη αλυσίδα πληροφοριών, το Blockchain.
Πού μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη διακυβέρνηση το Blockchain
To blockchain είναι ένα σπουδαίο εργαλείο για την δημόσια διοίκηση γιατί προσφέρει
έναν ασφαλή και διαφανή τρόπο καταγραφής, αποθήκευσης και επαλήθευσης
πληροφοριών. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την
ασφαλή αποθήκευση και επαλήθευση σημαντικών εγγράφων όπως είναι τα
πιστοποιητικά γέννησης, οι διοικητικές αποφάσεις κλπ.
Για παράδειγμα, θα ήταν εφικτό να αποθηκεύονται τα πιστοποιητικά οικογενειακής
κατάστασης ως ψηφιακές καταχωρίσεις σε ένα Blockchain. Έτσι, ένας πολίτης δεν θα
χρειαζόταν να το ζητά εκ νέου από μία υπηρεσία κάθε φορά που απαιτείται η
προσκόμιση του. Θα μπορούσε να αποδεικνύει την εγκυρότητά του μέσω μιας
ασφαλούς ψηφιακής πλατφόρμας.
Όλα τα δεδομένα προστατεύονται μέσω προηγμένων τεχνικών κρυπτογράφησης και
αποθηκεύονται σε πολλούς κόμβους του δικτύου. Με αυτό το τρόπο, ελαχιστοποιείται
ο κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων ή απώλειας δεδομένων.
Στις δημόσιες προμήθειες η διαφάνεια είναι αναγκαία και η τεχνολογία Blockchain
δύναται να την βελτιώσει σημαντικά. Η διαδικασία ανάθεσης ενός έργου έχει πολλά
στάδια, όπως δημοσίευση διαγωνισμού, υποβολή προσφορών, αξιολόγηση
υποψηφίων, επιλογή του κατάλληλου ατόμου, πληρωμές.
Με το Blockchain, όλα τα στάδια καταγράφονται με τέτοιο τρόπο που δεν επιτρέπει
καμία απόκρυψη πληροφοριών. Έτσι, μειώνονται τα φαινόμενα διαφθοράς,
βελτιώνεται η διαχείριση δημόσιων πόρων και αυξάνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών.
Παρομοίως, το Blockchain μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καταγραφεί η πορεία των
δημόσιων χρηματοδοτήσεων. Για ένα έργο που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή
Ένωση ή από το κράτος, για παράδειγμα, αυτή η τεχνολογία μπορεί να επιτρέψει την
παρακολούθηση της διάθεσης των χρημάτων, της πορείας υλοποίησης του έργου και
των πληρωμών. Με αυτό το τρόπο ενισχύεται η λογοδοσία και επιτρέπεται
μεγαλύτερος έλεγχος στη χρήση δημόσιων πόρων.
Με το Blockchain μπορούν να καταβάλλονται κοινωνικά επιδόματα, συντάξεις και
επιδοτήσεις αυτόματα όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Έτσι,
ελαχιστοποιούνται τα διοικητικά λάθη, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές αλλά και οι
περιπτώσεις απάτης.
Πού μειονεκτεί το BlockchainΠαρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα του Blockchain, διαθέτει και ορισμένα
μειονεκτήματα. Αυτά είναι τα ακόλουθα:
Υψηλό κόστος υλοποίησης: Για να αναπτυχθεί η συγκεκριμένη τεχνολογία
χρειάζεται να υπάρξει κατάλληλο λογισμικό και υποδομές καθώς και να
εκπαιδευτεί το προσωπικό.
Η πολυπλοκότητα: Είναι αρκετά σύνθετη τεχνολογία γι αυτό και απαιτούνται
εξειδικευμένες γνώσεις για την ανάπτυξη και για τη συντήρηση των
συστημάτων.
Προκλήσεις στη προστασία προσωπικών δεδομένων,
Δυσκολία στη διόρθωση λαθών καθώς αν καταχωριστούν λανθασμένα
δεδομένα, δεν μπορούν να διαγραφούν εύκολα.
Ανακεφαλαιώνοντας, το blockchain μπορεί να αλλάξει ολοκληρωτικά τον τρόπο
λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης χαρίζοντας μεγαλύτερη ασφάλεια, αξιοπιστία,
διαφάνεια και αποτελεσματικότητα. Όμως, η επιτυχής εφαρμογή του εξαρτάται
από την ύπαρξη σωστού θεσμικού πλαισίου, την προστασία των προσωπικών
δεδομένων, την τεχνική υποδομή και την εκπαίδευση των εργαζομένων.
