Του Δημήτρη Ζαφειρόπουλου
Δίνεται η δυνατότητα σε μακροχρόνια ανέργους ασφαλισμένους του π. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους, με σκοπό τη θεμελίωση δικαιώματος πλήρους σύνταξης γήρατος.
Βασική προϋπόθεση υπαγωγής στη ρύθμιση αποτελεί το γεγονός ότι, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, υπολείπονται έως πέντε (5) έτη για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Η καταβολή των εισφορών πραγματοποιείται από πόρους της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.).
Δεν απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου για την υπαγωγή στη ρύθμιση.
Όμως, ισχύει ελάχιστο όριο ηλικίας υπαγωγής, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη μέχρι τη συμπλήρωση του ελάχιστου ορίου ηλικίας για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης γήρατος, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις για «παλαιούς» και «νέους» ασφαλισμένους.
Για παράδειγμα: Τα ελάχιστα όρια ηλικίας για την χορήγηση πλήρους σύνταξης σε «νέους» ασφαλισμένους είναι: α) Το 67ο έτος, οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 62ο έτος, β) Το 62ο έτος (για οικοδόμους, εργαζόμενους με ειδικότητες υπαγόμενες στον ΚΒΑΕ), οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 57ο έτος και γ) Το 57ό έτος για εργαζόμενους σε υπόγειες στοές μεταλλείων – λιγνιτωρυχείων ή σε εναέριες ή υποθαλάσσιες εργασίες, οπότε όριο ηλικίας υπαγωγής στην προαιρετική ασφάλιση είναι το 52ο έτος.
Σε πολλές περιπτώσεις ασφαλισμένων, καίτοι αυτοί έχουν συμπληρώσει το απαιτούμενο όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση εντούτοις καθυστερεί η έναρξη συνταξιοδότησής τους μέχρι να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες 4.500 ημέρες ασφάλισης με την ως άνω προαιρετική ασφάλιση, ενώ θα μπορούσαν να διακόψουν την ανωτέρω προαιρετική ασφάλιση και να συμπληρώσουν τις 4.500 ημέρες ασφάλισης κάνοντας χρήση πλασματικών χρόνων, ( παρ. 18 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010).
Ειδικά για τις περιπτώσεις που ενώ έχει συμπληρωθεί το απαιτούμενο όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης δεν έχει ολοκληρωθεί η προαιρετική ασφάλιση υπάρχει η δυνατότητα διακοπής της προαιρετικής ασφάλισης και συμπλήρωση του ως άνω απαιτούμενου χρόνου των 4.500 ημερών ασφάλισης με χρήση των πλασματικών χρόνων
Εφόσον κατά τη διάρκεια της προαιρετικής ασφάλισης (άρθ. 10 του ν. 2874/2000), διαπιστωθεί αναπηρία ή επέλθει θάνατος του ασφαλισμένου, ο διανυθείς στην προαιρετική ασφάλιση χρόνος, ο οποίος είναι ισχυρός, μπορεί να ληφθεί υπόψη τόσο για τη χορήγηση σύνταξης λόγω αναπηρίας όσο και για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου στα δικαιοδόχα μέλη οικογένειας του θανόντα ασφαλισμένου.
Στην περίπτωση που ζητείται σύνταξη λόγω αναπηρίας με συνυπολογισμό του χρόνου προαιρετικής ασφάλισης των μακροχρόνια ανέργων και ο ασφαλισμένος έχει κριθεί ανάπηρος με ποσοστό 67%, θα πρέπει να διευκρινιστεί επακριβώς το χρονικό σημείο στο οποίο ξεκινά το ποσοστό 67%.
Εάν η αναπηρία σε ποσοστό 67% ξεκινά μετά την υπαγωγή στην προαιρετική ασφάλιση, μόνο τότε είναι δυνατός ο συνυπολογισμός του παραπάνω χρόνου στο συνολικό χρόνο ασφάλισης, τόσο για τις γενικές όσο και για τις ειδικές προϋποθέσεις (600 ημέρες ασφάλισης τα πέντε έτη πριν από την ημερομηνία ή το έτος εμφάνισης της αναπηρίας) για τη χορήγηση σύνταξης λόγω αναπηρίας.(Εγκ. ΕΦΚΑ 16/2026)
